Ανοίξτε μου την Εκκλησιά

Ανοίξτε μου την Εκκλησιά να μπω να Τον θρηνήσω.

Όπως Του πρέπει Του Χριστού να Τον μοιρολογήσω.

Δεν θα ‘χεις Παναγία μου κανέναν στο πλευρό σου

στον πόνο τον αβάσταχτο για τον Μοναχογιό σου.

Δεν με αφήνουνε Χριστέ να Σε μοιρολογήσω,

μήτε και κάτω απ’ το σταυρό να’ ρθω να ξαγρυπνήσω.

Πως το επέστρεψες Θεέ φέτος αυτό να γίνει

πάνω στον ξύλινο Σταυρό το τέκνο Σου να μείνει.

Δεν θα Σε βγάλουνε Χριστέ απ’ την Ωραία Πύλη,

μόνος Σου πάνω στο Σταυρό και δίπλα ένα καντήλι.

Αμέτε να χτυπήσετε Πένθημα τη καμπάνα

μόνη της στέκει στο Σταυρό Του Θεανθρώπου η Μάνα.

Δεν θα Αποκαθηλώσουνε το Άγιό Σου Σώμα.

Πως θα σε αντέξει ο Σταυρός που τον κρατά το χώμα..

Ελάτε όλοι δίπλα μου όσοι Τον αγαπάτε

να το βροντοφωνάξουμε πως σήμερα κρεμάται.

Την Μέγα την Παρασκευή αφήστε με να πάω

να κατεβάσω απ’ το Σταυρό Εκείνον που αγαπάω.

Να μπει στον Επιτάφιο τα εγκώμια να πούνε

την άλλη μέρα απ’ το πρωί Ανάσταση να δούμε.

Χριστέ μια χάρη σου ζητώ Δεν ξέρω αν θα μπορέσεις

άσπλαχνα φέτος φέρθηκα και να με συγχωρέσεις…»

«Μιχάλης Ταμπουράς»

Αστακιώτικα κάλαντα Λαζάρου

καλή μέρα σας , καλή βραδιά σας
πάντα προσκυνώ την αφεντιά σας
αν κοιμόσαστε να σηκωθείτε
σα τον Λάζαρο να αναστηθείτε
πήγεν ο Χριστός στη πόλη Βηθανία
και απάντησε την Μάρθα και Μαρία
και τις ρώτησε που είν ο αδερφό σας
και ο φίλος μας ο ιδικός μας
τρέξτε πάμετε να τον βρούμε
στην Ανάσταση να τον συλυπηθούμε
τρέξτε πάμετε μικροί μεγάλοι
φίλοι του Χριστού και δύο άλλοι

Σκαμνιά : Το ιερό δέντρο του Αστακού

skamnia.old
Είτε σκαμνιά την πεις ,είτε μουριά το ίδιο δέντρο είναι.
Πόσες και πόσες φορές δεν καθίσαμε κάτω από τον παχύ της ίσκιο για να αναπαυτούμε από την ραστώνη του καλοκαιριού και όχι μόνο.
Δεν ήταν λίγες οι φορές που έπεφτε και κάποιο σκάμνο στο κεφάλι μας ή στο μαρμάρινο τραπέζι , πιτσιλώντας με το χαρακτηριστικό του μαβί χρώμα τα πέριξ της παραλίας.
Αγέρωχη μα και ταπεινή ,υπομονετική το χειμώνα χωρίς φύλλα ,γιορτινή το καλοκαίρι με την πυκνή της φυλλωσιά πάντα φιλοξενούσε τις παρέες των συμπολιτών μας ,ακούοντας τις ιστορίες τους ,τα καλαμπούρια τους αλλά και τα μυστικά τους.
Το καμάρι του καταστηματάρχη και η παρέα του λίγο πριν κλείσει το μαγαζί σκουπίζοντας το χώρο γύρω της.
Ασβεστωμένη στο κορμό της και απλωτή στα κλαριά της που σχηματίζει μια φυσική ομπρέλα για τον ήλιο προσφέροντας ανάλαφρη δροσιά τους καυτούς μήνες του καλοκαιριού.
Ακίνητες κυράδες και αρχόντισσες στου Χασάπη ,στου Λαϊνά και στου Παγανόπουλου ,μεγάλωσαν με την θαλασσινή αύρα του μαϊστρου και την άγρυπνη παρουσία των παλιών αρχοντικών της παραλίας.
Σύμβολα κάποιων παλιών καλών εποχών που παραμένουν ορθές και συνεχίζουν να φιλοξενούν τις παρέες μας κάτω από τον ίσκιο τους.

Κάλαντα

kalanta
Ότι πιο όμορφο και αγνό είναι να βλέπεις παιδιά μικρά ή και μικρομέγαλα αγουροξυπνημένα ,να γεμίζουν πρωϊνιάτικα τους δρόμους με τρίγωνα στα χέρια και να διαδίδουν το μήνυμα του ερχομού του Θεανθρώπου , της Πρωτοχρονιάς , των Φωτών ή της ανάστασης του Λαζάρου.
Να θυμάμαι τότε που ήμουν παιδί με τη λαχτάρα να ξυπνήσουμε χαράματα με τον αδερφό μου και να ξεκινήσουμε για τα κάλαντα. Λίγες τηγανίτες ζεστές με μέλι ή ζάχαρη για το καλό ξεκίνημα από το παλιό τηγάνι της μάνας και έξω να είναι πίσσα σκοτάδι.
Στον πηγεμό μας κάποιες βιαστικές φιγούρες συνομίλικων μας ξεχώριζαν πότε πότε στο βάθος του σκοτεινού δρόμου.
Σε κάποια σπίτια από τα παράθυρα τους φεγγοβολούσαν τα αναμμένα καντήλια με το ταπεινό τους αμυδρό φως.
Σε αυτά χτυπούσαμε με χαρά για να τα πούμε. Σε μερικά άκουγες κοφτά και νευρικά : «μας τα’πανε!»
Σε άλλα παίρναμε την έγκριση του νοικοκύρη και τα λέγαμε με δυνατή και θαραλλέα φωνή.
Η αμοιβή μας κουλούρια , μελομακάρονα συνήθως , καραμέλες , άντε κι αν είμασταν τυχεροί καμιά δεκάρα τρύπια ή στην καλύτερη πενηντάλεπτο.
Και ξανά τραβούσαμε για τις ανηφοριές του χοβολιού και της Δημητρούλας να μεταδώσουμε το μήνυμα της ημέρας.
Παιδικές και καθαρές φωνές που γέμιζαν τους δρόμους και τα σπίτια των νοικοκύρηδων ,μικροί τελάληδες με πίστη και καθαρές ψυχούλες που μετέδιδαν το Θείο μήνυμα.

Και του Χρόνου!

Εκεί Σταύρος ,εδώ ;

Ο μπαρμπα Σταύρος ο Βίλιας ,παλιά φιγούρα του Αστακού ,είχε την πάγκα του (ιχθυοπωλείο) στην παραλία και όντως άνθρωπος ανοιχτόκαρδος και καλαμπουριτζής έκανε πολλές φορές αθώα αστεία στους συμπατριώτες του.
Έτσι μια μέρα που ήταν στα ντουζένια του τον παίρνει τηλέφωνο κάποιος έμπορος μαλλον για παραγγελία και σηκώνοντας το ακουστικό του χωρίς καν να γνωρίζει ποιός είναι ,λέει το εξής αμίμητο :

– Εκεί Σταύρος ,εδώ;

οι 12 μήνες του χρόνου

dentro

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ: Ο πρώτος μήνας του χρόνου πήρε το όνομά του από τον θεό των Ρωμαίων, τον Ιανό (Janus).

Ο Ιανός ήταν θεός με δύο πρόσωπα, τα οποία κοίταζαν σε αντίθετες κατευθύνσεις, γι αυτό τον αποκαλούσαν και…Janus bifrons δηλαδή διπρόσωπο Ιανό. Τα δυο του πρόσωπα συμβόλιζαν την αρχή και το τέλος, τη νιότη και το γήρας, την είσοδο και την έξοδο. Γι’ αυτό και του αφιέρωσαν τον Ιανουάριο που σαν πρώτος μήνας του χρόνου, κοίταζε προς τον προηγούμενο χρόνο και προς τον επόμενο.

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ: Το όνομά του προέρχεται από το λατινικό ρήμα februare που σημαίνει καθαρίζω, εξαγνίζω. Ήταν αφιερωμένος στο θεό του Άδη Φέβρουο και στους νεκρούς γι αυτό και στη διάρκεια του οι Ρωμαίοι διοργάνωναν τελετές καθαρμών και εξαγνισμών.

Με το παλαιότερο ρωμαϊκό ημερολόγιο ήταν ο τελευταίος μήνας του χρόνου και οι άνθρωποι έπρεπε να μπουν στον καινούργιο χρόνο καθαροί και αμόλυντοι. Με την καθιέρωση του Ιουλιανού ημερολογίου το 46 π.Χ. περιορίστηκαν οι ημέρες του από 30 σε 29 και την εποχή του αυτοκράτορα Αύγουστου του αφαιρέθηκε άλλη μια μέρα η οποία προστέθηκε στον Αύγουστο και έτσι έχει 28 ημέρες, και 29 κάθε τέσσερα χρόνια, οπότε το έτος αντί 365 ημέρες έχει 366 και ονομάζεται δίσεκτο από το bis sextus (δις έκτη) δηλαδή δύο φορές η 24η του μήνα που ήταν η έκτη μέρα πριν από τις Καλένδες του Μαρτίου. Εμείς, τον λέμε Φλεβάρη επειδή τότε ανοίγουν οι φλέβες της γης, δηλαδή αναβρύουν πολλά νερά, τον λέμε και Κουτσοφλέβαρο, επειδή έχει λιγότερες μέρες.
Συνέχεια

Κάλαντα της Μεγάλης Παρασκευής

ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΜΠΤΗ - ΕΣΤΑΥΡΩΜΕΝΟΣ

Σήμερον μαύρος ουρανός, σήμερον μαύρη μέρα
σήμερον όλοι θλίβονται και τα βουνά λυπούνται,
σήμερον έβαλαν βουλή οι άνομοι Εβραίοι,
οι άνομοι και τα σκυλιά και οι τρισκαταραμένοι,
για να σταυρώσουν τον Χριστό, τον πάντων βασιλέα.
Ο Κύριος ηθέλησε να μπει σε περιβόλι
να λάβει δείπνο μυστικό, να μην το λάβουν όλοι.

Η Παναγιά η Δέσποινα καθόταν μοναχή της,
τας προσευχάς της έκανε για το Μονογενή της.
Φωνή εξήλθ’ εξ ουρανού υπ’ αρχαγγέλου στόμα
σώνουν Κυρά μου οι προσευχές, σώνουν και οι μετάνοιες
και τον Υιό Σου πιάσανε και στον φονιά τον πάνε.
Σαν κλέφτη τον επιάσανε και σαν φονιά τον πάνε
και στου Πιλάτου τις αυλές εκεί τον τυραννάνε.

-Χαλκιά, χαλκιά, φτιάσε καρφιά, φτιάσε τρία περόνια.
Και κείνος ο παράνομος βαρεί και φτιάνει πέντε.
Συ, φαραέ, που τα ’φτιασες, πρέπει να μας διδάξεις.
-Βάλτε τα δυο στα πόδια του, τ’ άλλα τα δυο στα χέρια,
το πέμπτο το φαρμακερό βάλτε το στην καρδιά Του
να τρέξει αίμα και νερό να λιγωθεί η καρδιά του.
Η Παναγιά πλησίασε και τα δεξιά κοιτάξει, κανένα δε γνωρίζει.

Κοιτά και δεξιότερα, βλέπει τον Αη Γιάννη:
-Αη Γιάννη, Αη Γιάννη Πρόδρομε και Βαπτιστά του Υιού μου,
μην είδες τον Υιόκα μου τον διδάσκαλό σου;
-Δεν έχω στόμα να σου πω, γλώσσα να σου μιλήσω
Δεν έχω χέρι, πάλαμο για να σου Τον εδείξω.
Βλέπεις εκείνον τον γυμνό τον παραπονεμένο
όπου φορεί πουκάμισο στο αίμα βουτηγμένο;
Εκείνος είναι ο Γιόκα Σου και ο Διδάσκαλός Σου.

Η Παναγιά του μίλησε, η Παναγιά του λέει:
-Δε μου μιλείς παιδάκι μου, δε μου μιλείς παιδί μου;
-Τι να σου πω Μανούλα μου που διαφορά δεν έχεις;
Μόνο το Μέγα Σάββατο κοντά το μεσημέρι
που θα λαλήσει ο πετεινός, σημαίνουν οι καμπάνες.

τότε και συ, Μανούλα μου, θα ‘χεις χαρά μεγάλη!
Σημαίνει ο Θεός, σημαίνει η γη, σημαίνουν τα Ουράνια,
σημαίνει κι’ η Άγια Σοφία με τις πολλές καμπάνες.
Όποιος τ’ ακούει σώζεται κι’ όποιος το λέει αγιάζει,
κι’ όποιος το καλοφουγκραστεί Παράδεισο θα λάβει,
Παράδεισο και λίβανο απ’ τον Άγιο Τάφο.

Παροιμίες του Μάρτη

martis

Aν κάνει ο Mάρτης δυο νερά κι ο Aπρίλης πέντε – δέκα, να δεις το κοντοκρίθαρο πώς στρίβει το μουστάκι, να δεις και τις αρχόντισσες πώς ψιλοκλεισιρίζουν, να δεις και τη φτωχολογιά πώς ψιλοκοσκινάει.

Mάρτης άβροχος, μούστος άμετρος.

Mάρτης γδάρτης και κακός παλουκοκαύτης.

O Mάρτης το πρωί χιόνισε, κι ο γάιδαρος ψόφησε (από το κρύο). Το μεσημέρι βρώμισε (από τη ζέστη), και το βράδυ τον πήρε το ποτάμι (από τη βροχή).

O Μάρτης ο κλαψόγελος.

Tο Mάρτη ξύλα φύλαγε, μην κάψεις τα παλούκια.

Αλί στα Μαρτοκλάδευτα και τ’ Απριλοσκαμένα. (δηλ. Το Μάρτη δεν πρέπει να κλαδεύεται τίποτα και τον Απρίλη να σκάβεται η γη)

Αν κάνει ο Μάρτης δυο νερά, κι ο Απρίλης άλλο ένα, χαρά σε εκείνον το ζευγά που ‘χει πολλά σπαρμένα.

Από Μάρτη καλοκαίρι κι από Αύγουστο χειμώνα.
Συνέχεια

Ο εστιάτωρ και το τσιμπούκι του

Ο παλιός καλοσυνάτος και πάντα χαμογελαστός εστιάτωρ της παραλίας έλαβε ένα ασυνήθιστο και πολύ ιδιαίτερο δώρο από κάποιον πελάτη του ,πιθανότατα από κάποιον ξένο τουρίστα.
Το δώρο αυτό ήταν ένα τσιμπούκι ,σκαλιστό έδειχνε και ακριβό.
Ενθουσιάστηκε ο καλός εστιάτορας της παραλίας με το δώρο που έλαβε από τον γενναιόδωρο πελάτη και φίλο του και θεώρησε σωστό να το τιμήσει δεόντως!
Από την πρώτη μέρα το χρησιμοποίησε στο εστιατόριο του , καμάρωνε και κοντοστεκόνταν σαν παλιός καπετάνιος στη γέφυρα ,φουμάροντας το χαρμάνι του.
Κάποια πειραχτήρια της εποχής εκείνης από το διπλανό καφενείο δεν άφησαν απαρατήρητη την σκηνή αυτή ,σκουντούσαν ο ένας τον άλλον με χαμόγελα και ψίθυρους ενώ το μεγαλύτερο πειραχτήρι της παρέας ο Η.Σ. δεν άφησε την ευκαιρία να πάει χαμένη και ετοίμασε το σχέδιο του.
Ευθύς μπήκε μέσα στο καφενείο και πήρε τηλέφωνο στο «επίμαχο» εστιατόριο ενώ η παρέα του στον έξω χώρο περίμενε τις εξελίξεις.
Όταν σήκωσε το ακουστικό η γυναίκα του εστιάτορα ,ο Η.Σ. με ευγενική φωνή της ζήτησε να μιλήσει με το αφεντικό ,προσποιούμενος κάποιον παραθεριστή πελάτη.
Εκείνη φώναξε ευθύς τον άντρα της και εκείνος πήρε το ακουστικό. Ακολουθεί ο διάλογος :
– Λέγετε παρακαλω !
– Εστιατόριο του κυρίου …… εκεί;
– Μάλιστα κύριε.
– Ομιλώ με τον ίδιο;
– Βεβαίως!
– Κύριε …… , να χέσω μεσ’στο τσιμπούκι σ’

—————-
Το τι ακολούθησε ,δεν περιγράφεται.
Από το βάθος του μαγαζιού του τον ακούγαμε να ωρύεται και να βλαστημά ενώ η παρέα την έκανε με ελαφρούς βηματισμούς αφού δεν μπορούσε κανείς να συγκρατήσει τα γέλια του.
Από τότε δεν ξανακάπνισε το …δώρο του!

Η στάχτη και οι χρήσεις της

alysiba
Κάποια πράγματα τα βρίσκουμε καθημερινά μπροστά μας κι εν τούτοις δεν μπορούμε να αναλογισθούμε την χρησιμότητα τους. Πολλές φορές τα θεωρούμε άχρηστα κι ευτελή ,τα προσπερνάμε χωρίς να δώσουμε την πρέπουσα σημασία γιατί προλάβαμε να γεμίσουμε τη ζωή μας με τόνους βιομηχανικά τεχνολογικά υποκατάστατα ,άχρηστα στην ουσία αν και με υπολογίσιμο οικονομικό κόστος.
Κακό πράγμα η συνήθεια και κυρίως η μόδα της νέας εποχής.
Ας γυρίσουμε όμως πολλά χρόνια πίσω και ας απλοποιήσουμε λίγο περισσότερο την ζωή μας προς τα μπρος.
Η ζωή δεν είναι μονο i-pod ,touch screen ,laptop ,star channel ,whats up και do you think you can dance.
Η φύση μας δίνει απλόχερα τα καλά της ,ας τιμήσουμε αυτή την γενναιοδωρία της.

Ξεκινάμε με την στάχτη που χρησιμοποιούσαν οι μανάδες μας και οι γιαγιάδες.

Μόλις δείτε τις άπειρες χρήσεις της θα καταλάβετε γιατί οι νεοταξίτες απανταχού της γης δεν θέλουν να διαθέτουμε τέτοιες γνώσεις, και να μην είμαστε ικανοί να χρησιμοποιούμε φυσικές λύσεις και να εξαρτόμαστε από πολύπλοκα επιτεύγματα που συνήθως δυσκολεύουν τη ζωή μας αντί να την διευκολύνουν.

Από αυτή τη φυσική ζέστη φωτίζεται το σπίτι, ψήνεται το φαγητό, στεγνώνονται τα ρούχα, ζεσταίνεται το νερό, και φυσικά μένει στο τέλος η πολύτιμη στάχτη!

Δεν πετάμε την στάχτη, δεν είναι καθόλου άχρηστη ή σκουπίδι.

Συνεχίζουμε να την χρησιμοποιούμε, όπως έκαναν και παλιά και αυτό μας κάνει να νοιώθουμε απερίγραπτη χαρά!

Η στάχτη από ξύλα είναι η σκόνη που έμεινε από την καύση τους . Ξύλα εννοούμε μόνο φυσικά, όχι με βαφές, κόλες ή επεξεργασμένα. Πρέπει να προσέχουμε να μην πετάμε μέσα στην φωτιά πλαστικά, αποτσίγαρα, ή οτιδήποτε άλλο σκουπίδι που μπορεί να μολύνει την στάχτη. Περιμένουμε να κρυώσει εντελώς και μετά την συλλέγουμε. Από την στάχτη ξεχωρίζουμε την άσπρη στάχτη που έχει μείνει πάνω-πάνω από τα καρβουνάκια και την αποθηκεύουμε σε ένα μεταλλικό δοχείο με καπάκι. Τα καρβουνάκια τα κρατάμε σε άλλο δοχείο. Δεν πετάμε τίποτα, γιατί όλα χρειάζονται!

Πάμε τώρα να αναλύσουμε τι περιέχει η στάχτη και είναι τόσο πολύτιμη: Η στάχτη περιέχει κυρίως ανθρακικό ασβέστιο από 25% έως 45%(το οποίο είναι ένα ανόργανο αλάτι με χημικό τύπο CaCO3.), λιγότερο από 10 % περιέχει Κάλιο (Κ), και λιγότερο από 1% φωσφορικό άλας. Υπάρχουν ιχνοστοιχεία σιδήρου, μαγγανίου, ψευδαργύρου, χαλκού και μερικά βαρέα μέταλλα (όπως ο μόλυβδος, το κάδμιο, το νικέλιο και το χρώμιο). Δεν περιέχει άζωτο.
Συνέχεια

Τα σημάδια του καιρού – Ημερομήνια

ilios.aeras.feggari
Η παρατήρηση των ημερομηνίων, που είναι η πρακτική μέθοδος πρόγνωσης του καιρού και πραγματοποιείται από ανθρώπους της υπαίθρου εδώ και χιλιάδες χρόνια, έχει ως πρωταρχικό σκοπό να δώσει την γενική τάση του καιρού που θα επικρατήσει για το χρονικό διάστημα που ξεκινάει από την παρατήρηση των φαινομένων και ολοκληρώνεται σε 12 μήνες.
Ξεκινά από την 1η Αυγούστου μέχρι και την 12η Αυγούστου (σύμφωνα με το νέο Γρηγοριανό ημερολόγιο) ενώ οι πιο παλιοί γνώστες προτιμούν να κρατούν ημερομήνια από την 14η Αυγούστου μέχρι και 25η του μηνός (σύμφωνα με το παλαιό Ιουλιανό ημερολόγιο).
Τα ημερομήνια σύμφωνα με το παλαιό ημερολόγιο πολλοί από αυτούς τα θεωρούν πιο αξιόπιστα.
Έτσι η 1η Αυγούστου αντιστοιχεί στον μήνα Αύγουστο και εν συνεχεία γίνεται αντιστοίχιση των ωρών της ημέρας με αυτές των ημερών του μήνα.
Ο καιρός που «σημαδεύει» την συγκεκριμένη ώρα της ημέρας αντιστοιχεί στην συγκεκριμένη μέρα του μηνός. Έτσι αν για παράδειγμα στις 3 Αυγούστου και ώρα 12 το μεσημέρι πυκνώσουν σύννεφα και βρέχει , θα ξέρουμε ότι στα μέσα περίπου του Οκτώβρη θα έχουμε κακοκαιρία με βροχές και καταιγίδες. Συνέχεια